Blog Details

Cyanobacterie herkennen en aanpakken in je rifbak

Een roodbruin, slijmerig vel dat over je zandbed kruipt en in de loop van de dag luchtbelletjes vasthoudt. Dat is geen alg, ook al noemt vrijwel iedereen het zo. Cyanobacterie is een bacterie die aan fotosynthese doet, en dat verschil bepaalt waarom de gebruikelijke algenaanpak hier niet werkt.

Hoe je het zeker herkent

Cyano laat zich in een vel afzuigen en voelt slijmerig aan, terwijl draadalg vastzit aan het steen en uit losse slierten bestaat. Een tweede herkenningspunt zijn de kleine gasbelletjes die overdag in het matje blijven hangen. En cyano kan binnen dagen een flink oppervlak overnemen, sneller dan welke alg ook.

De kleur varieert van roodbruin tot donkergroen. Ga dus af op de structuur, niet op de tint.

Stilstand is de grootste boosdoener

Cyano vestigt zich waar het water niet beweegt. Kijk eens goed waar het matje precies zit: achter de rotsstructuur, in de hoeken van je zandbed, onder een overhang. Dat zijn de plekken waar detritus blijft liggen en waar de bacterie ongestoord zijn gang kan gaan.

Dit is ook waarom cyano zo vaak terugkomt op dezelfde plek. Zolang die dode hoek er is, blijft het een gastvrije omgeving. Meer stroming op die plek doet vaak meer dan welk middel ook, en bij de techniek voor je zeeaquarium staat hoe je je pompen verdeelt.

Wat je eerst nakijkt

Voordat je naar een middel grijpt, loop je deze vier punten langs:

• Stroming. Zitten er dode hoeken? Verdeel de stroming over twee of meer pompen en laat die wisselen in richting.
• Detritus. Hevel bij een waterwissel gericht af op de plekken waar het zich ophoopt, ook in de sump.
• Voedingsstoffen. Meet nitraat en fosfaat. Zowel een overschot als een bak die helemaal is leeggetrokken werkt cyano in de hand.
• Verlichting. Oude T5-buizen verschuiven in spectrum. Bij acht tot twaalf uur per dag gaan ze ongeveer negen tot twaalf maanden mee.

Een lege bak is juist gevoelig

Dit verrast veel mensen. Cyano krijgt vaak de ruimte in bakken waar nitraat en fosfaat op nul staan. Gewone algen hebben die voedingsstoffen nodig en verdwijnen, en daarmee verdwijnt ook de concurrentie. Cyanobacterie kan zich in dat gat prima redden.

Meet je nul, dan is voorzichtig bijvoeren of doseren een serieuze optie. Wat de streefwaarden zijn en hoe je ze meet staat bij testen en meten.

Handmatig afzuigen werkt, mits je het volhoudt

Zuig het matje af met een slangetje tijdens je waterwissel, in plaats van het los te woelen. Doe dat een paar dagen achter elkaar. Je haalt de biomassa weg en geeft de bak tijd om de onderliggende oorzaak op te lossen.

Wat je niet moet doen: het matje losborstelen en laten zweven. Dan verspreid je het door de hele bak.

Over middelen tegen cyano

Er zijn producten die cyano aanpakken en die werken vaak snel. Wees je wel bewust van twee dingen. Er komt in korte tijd veel afgestorven materiaal vrij, dus zorg dat je afschuimer goed draait en wissel water. En als de oorzaak blijft staan, komt het terug zodra je stopt.

Zie een middel dus als manier om tijd te winnen terwijl je de stroming en het detritus aanpakt, niet als de oplossing zelf.

Veelgestelde vragen over cyanobacterie

Is cyanobacterie gevaarlijk voor mijn koralen?
Het matje kan koralen en zandbewoners overgroeien en benauwen. Direct dodelijk is het meestal niet, maar laat het niet doorwoekeren.

Hoe lang duurt het voordat cyano weg is?
Bij een aangepakte oorzaak vaak enkele weken. Blijft het terugkomen, dan is er nog steeds een dode hoek of een aanvoer die doorloopt.

Helpt het licht uitzetten?
Een donkerperiode remt cyano tijdelijk, maar belast je koralen en verandert niets aan de oorzaak. We raden het niet aan als eerste stap.

Kan ik cyano wegpoetsen van het zand?
Afzuigen werkt beter dan poetsen. Losgeslagen stukjes zetten zich elders weer vast.

Heeft het te maken met mijn zoutmerk?
Zoutmixen verschillen in samenstelling, en na een merkwissel zie je soms een reactie. Wissel geleidelijk over, verdeeld over meerdere waterwissels.

Wat als ik het verschil met dinoflagellaten niet zie?
Dino is doorgaans bruiner, draderiger en voelt niet als een vel. Twijfel je, neem dan een foto mee naar de winkel.

Laat het even meekijken

Cyano is een van die problemen waarbij een blik van iemand die het vaker heeft gezien veel tijd scheelt. Maak een foto van de plek en neem een potje water mee van ongeveer 100 ml, dan meten we het op maandagavond en kijken we samen waar het vandaan komt.