Zoanthus Zoa's verzorging | Aquaasan Corals

Kleurrijk, makkelijk en verslavend om te verzamelen: dat zijn Zoanthen, in de hobby kortweg Zoa’s genoemd. Voor veel reefkeepers zijn deze kleine poliepkoraaltjes het eerste koraal in de bak, en niet zonder reden. In dit artikel lees je waarom Zoa’s zo geliefd zijn en hoe je ze gezond en kleurrijk houdt.

Wetenschappelijke achtergrond

Zoanthus sociatus en verwante soorten horen bij de orde Zoantharia. Het zijn geen echte steenkoralen; ze vormen geen kalkskelet maar groeien als kolonies van losse poliepen verbonden door een gemeenschappelijk weefsel (de coenenchym). In de natuur bedekken ze rifvlakken in ondiep, lichtrijk water. Naast Zoanthus kom je ook Palythoa tegen, een nauw verwante groep met grotere poliepen. Beide worden in de hobby vaak op een hoop gegooid als Zoa’s en Palys.

Uiterlijk en variaties

Een Zoa-poliep bestaat uit een ronde schijf met een krans van tentakels eromheen, en juist de kleurcombinaties maken ze onweerstaanbaar. Het centrum (de mond), de schijf en de tentakels kunnen elk een eigen kleur hebben: knalgroen, oranje, paars, rood, met namen die verzamelaars verzonnen hebben zoals Rasta, Utter Chaos of Eagle Eye. Onder blauw licht lichten ze fluorescerend op. Een gezonde kolonie staat overdag wijd open; blijven de poliepen langdurig dicht, dan is er iets mis.

Verzorging in het zeeaquarium

Zoa’s behoren tot de makkelijkste koralen en zijn perfect voor de beginner. Ze verdragen een breed bereik aan licht, van matig tot vrij fel, al kleuren ze het mooist onder gemiddeld tot wat sterker blauw licht. De stroming houd je laag tot gemiddeld; genoeg om detritus van de poliepen te blazen, niet zo hard dat ze platgedrukt worden. Qua waterwaarden zijn ze tolerant en gedijen ze prima bij de gewone, stabiele rifstandaard. Ze verdragen zelfs wat hogere voedingsstoffen dan de meeste koralen.

Voeding

Zoa’s halen het meeste uit licht via hun zooxanthellen, maar ze pikken graag wat mee. Fijn plankton- of poedervoer in de waterkolom wordt door de poliepen gevangen. Verplicht is het niet; veel Zoa-kolonies groeien prima op enkel licht en de voedingsstoffen die al in het water zitten. Wil je groei stimuleren, geef dan af en toe wat fijn voer, maar overdrijf niet, want Zoa’s hebben weinig nodig.

Compatibiliteit

Zoa’s zijn vredig en steken geen buurkoralen, maar ze groeien wel snel en kunnen over rots en zelfs over andere koralen heen kruipen. Houd dat in de gaten en geef ze een eigen steen of een afgebakend plekje. Pas wel op met je handen: veel Zoanthen en zeker Palythoa bevatten palytoxine, een gif dat bij contact met een wondje of bij inademing van dampen gevaarlijk kan zijn. Werk daarom altijd met handschoenen en wees voorzichtig bij het fraggen of bij heet water.

Beschikbaarheid bij Aquaasan

Zoa’s zijn een vast en kleurrijk onderdeel van ons assortiment, veel ervan uit eigen doorkweek in Boesingheliede. Juist Zoa’s lenen zich uitstekend voor kweek: een kolonie laat zich makkelijk fraggen, waardoor we mooie, aan aquariumlicht gewende exemplaren kunnen aanbieden. Prijzen lopen sterk uiteen, want zeldzame kleurmorphs zijn echte verzamelobjecten. Kom gerust kijken welke kleuren we op voorraad hebben.

Veelgemaakte fouten

De grootste fout is met blote handen werken: vanwege het palytoxine altijd handschoenen dragen. Tweede fout: te veel stroming, waardoor de poliepen niet open durven. Derde fout: ze vlak naast langzamere koralen plaatsen, waarna de snelgroeiende Zoa’s eroverheen kruipen. En tot slot: paniek als een verse kolonie even dichtblijft; geef ze een paar dagen om te wennen voor je gaat sleutelen.

Veelgestelde vragen over Zoa’s

Zijn Zoa’s geschikt voor beginners?

Ja, Zoa’s behoren tot de makkelijkste koralen en zijn ideaal als eerste koraal. Ze verdragen een breed lichtbereik, zijn tolerant voor waterwaarden en groeien vlot. Houd alleen rekening met hun snelle groei en draag handschoenen vanwege het palytoxine.

Waarom blijven mijn Zoa’s dicht?

Vaak door te veel stroming, irritatie door buurkoralen of een recente verandering in de bak. Zet ze op een plek met rustigere, indirecte stroming en geef een verse kolonie een paar dagen rust. Blijven ze lang dicht, controleer dan op plaagdieren als Zoa-eating nudibranchs.

Zijn Zoa’s giftig?

Veel Zoanthen en zeker Palythoa bevatten palytoxine, dat bij contact met een wondje of bij inademing van dampen gevaarlijk kan zijn. Werk daarom altijd met handschoenen, wees voorzichtig bij het fraggen en gebruik nooit kokend water in de buurt van de kolonie.