Vis & koraalvoer

Voeding bepaalt de kleur van je koralen, de conditie van je vissen en een groot deel van je waterwaarden. Bij Aquaasan Corals vind je diepvriesvoer, droogvoer en koraalvoer. Diepvriesvoer haal je bij ons op, want dat ontdooit onderweg. Droogvoer en koraalvoer sturen we gewoon op.

Hoe vaak en hoeveel

Voor de meeste bakken werken een tot drie voerbeurten per dag. Geef porties die binnen een paar minuten op zijn, zodat er niets naar de bodem zakt.

Beter dan op de klok kijken is naar je vissen kijken. Een gezonde vis heeft een licht bolle buik. Zie je een holle buik of wordt de zijlijn zichtbaar, dan krijgt hij te weinig.

De behoefte verschilt sterk per soort:

• Anthias hebben een kleine maag en een hoog metabolisme. Zij hebben minstens drie tot vier kleine beurten per dag nodig. Krijgen ze dat niet, dan teren ze langzaam in zonder dat je het meteen ziet.
• Doktersvissen en konijnvissen zijn grazers. Veel herbivore vissen hebben zelfs geen echte maag. Een vel nori in een clip laat ze de hele dag door eten, naast de gewone voerbeurten.
• Carnivoren zoals koffervissen en trekkervissen doen het beter met een beurt per dag of om de dag. Grote roofvissen soms maar een of twee keer per week.

Wat overvoeren echt betekent

Hier zit een misverstand dat de moeite waard is om recht te zetten. De meeste rifhouders denken dat alleen niet opgegeten voer je waterwaarden belast. Dat klopt niet.

Ook voer dat netjes wordt opgegeten komt vrijwel volledig als fosfaat in je water terug. Een volwassen vis die niet meer groeit, scheidt vrijwel alles wat hij binnenkrijgt weer uit. Metingen uit de aquacultuur laten zien dat ruim driekwart van de gevoerde fosfor in het water terechtkomt.

Dat betekent dat de regel “voer alleen wat opgegeten wordt” minder oplevert dan je hoopt. Wat wel helpt is je totale hoeveelheid beperken, en zorgen dat je export het bijhoudt: afschuimer, waterwissels, en stroming die detritus in beweging houdt.

Diepvries, droog of levend

Diepvriesvoer bestaat voor het grootste deel uit water, afhankelijk van de soort tussen de zeventig en ruim negentig procent. Dat verklaart waarom het eiwitpercentage op de verpakking laag lijkt vergeleken met droogvoer. Je vergelijkt appels met peren zolang je dat vocht niet meerekent. Diepvriesvoer behoudt gevoelige stoffen zoals omega-3-vetzuren en vitamines goed, en is uitstekend voor gericht voeren met een pipet.

Droogvoer is praktisch en exact te doseren. Pellets zijn dichter dan vlokken en blijven langer intact in het water. Vlokken verliezen hun in water oplosbare vitamines binnen een minuut of twee, dus voer die niet in grote hoeveelheden tegelijk.

Levend voer blijft bewegen in de waterkolom, wat belangrijk is voor kieskeurige eters en voor niet-fotosynthetische koralen. Let wel op de herkomst: levend voer uit buitenvijvers kan ziektekiemen meebrengen. Vers uitgekomen artemia uit betrouwbare cysten is veiliger.

Een detail over artemia dat vaak wordt gemist: pas uitgekomen nauplii zijn voedzaam, maar verliezen het grootste deel van hun voedingswaarde binnen een dag of twee doordat ze hun eigen dooierzak opmaken. Wil je volwassen artemia voeren, verrijk die dan eerst een paar uur met fytoplankton.

Houdbaarheid

Voer bederft sneller dan mensen denken, en dat zie je niet altijd aan de buitenkant.

• Droogvoer: maak een geopende pot binnen ongeveer zes maanden op. Vitamine C kan binnen drie maanden na openen met de helft dalen. Bewaar luchtdicht, koel en donker, en niet boven de bak waar vocht en warmte bij komen.
• Diepvriesvoer: zes tot twaalf maanden in de vriezer. Zie je ijskristallen of een uitgedroogd uiterlijk, dan is er lucht bij gekomen.
• Nooit opnieuw invriezen. Een hele blister ontdooien en de rest terugleggen is vragen om problemen.

Ontdooien en spoelen

Geef diepvriesvoer nooit als bevroren blok. Ontdooi met koud water, niet met lauw of warm water, want dat verandert de eiwitstructuur en kost vitamines.

Over spoelen lopen de meningen uiteen, en het is eerlijker om dat te zeggen dan om te doen alsof er een duidelijk antwoord is. Metingen door rifhouders laten zien dat er flink wat fosfaat in het dooivocht zit. Daar staat tegenover dat je met dat vocht ook aminozuren, oliën en de fijnste deeltjes wegspoelt, en dat is juist waar koralen en filtervoeders van eten.

Praktisch: spoel wanneer je vooral vissen voert en je fosfaat aan de hoge kant zit. Spoel niet of nauwelijks wanneer de fijne fractie bedoeld is als koraalvoer, of wanneer je bak juist te schoon draait. En bedenk dat het grootste deel van de fosfaatbelasting toch via de vis binnenkomt, niet via het dooiwater.

Koralen voeren

Koralen met zooxanthellen halen het grootste deel van hun energie uit licht. Maar licht levert vooral suikers. Voor stikstof, fosfor en zwavel, de bouwstoffen voor weefsel, zijn ze aangewezen op wat ze uit het water opnemen of vangen.

Dat voeren werkt is goed onderzocht. Gevoerde koralen hebben ongeveer tweemaal zoveel eiwit en een tweemaal zo hoge kalkafzetting als ongevoerde. Bij verbleking is het zelfs een overlevingsfactor: sommige soorten kunnen door meer te eten hun volledige energiebehoefte tijdelijk uit voedsel halen.

• SPS hoeft niet gevoerd te worden om te overleven, maar groeit beter met zeer fijn voer. Denk aan poedervoer, een of enkele keren per week.
• LPS vangt actief grotere prooien. Mysis, artemia of koraalpellets, een tot drie keer per week. Wees hier voorzichtig: overvoeren van Euphyllia wordt in verband gebracht met bacteriele infecties.
• Soft corals vangen prooi juist slecht. Leerkoralen kunnen groter zoeplankton na de vangst niet vasthouden. Gericht voeren met grote brokken heeft daar weinig zin.
• Niet-fotosynthetische koralen zoals zonnekoraal hebben geen zooxanthellen en moeten alles binnenkrijgen via voedsel. Dat is dagelijks werk, vaak meerdere keren per dag. Onderschat dit niet: de meest voorkomende doodsoorzaak is simpelweg te weinig voeren.

Voer gericht met een pipet, zet je stromingspompen even in de voerstand, en doe het s avonds na het doven van de verlichting. Veel LPS strekt dan pas zijn voedingstentakels uit.

Wat fytoplankton wel en niet doet

Fytoplankton wordt vaak verkocht als koraalvoer, maar dat klopt maar gedeeltelijk. In onderzoek waarin verschillende koralen microalgen kregen aangeboden, aten sommige soorten er niets van. Steenkoralen eten vooral zoeplankton en zeer fijne deeltjes, niet losse algencellen.

Waar fytoplankton wel voor dient: het voedt copepoden, raderdiertjes en filtervoeders zoals schelpen en sponzen. Die copepoden zijn vervolgens precies waar je koralen en vissen op jagen. Zie het dus als voer voor de hele voedselketen in je bak, niet als voer dat direct in een Acropora verdwijnt.

Een uitzondering: sommige niet-fotosynthetische zachte koralen leven juist wel hoofdzakelijk van fytoplankton.

Aminozuren

Dat koralen opgeloste aminozuren over hun hele oppervlak kunnen opnemen staat vast, en dat ze daarop reageren met opengaande poliepen ook. Voor sommige soorten kan dit een aanzienlijk deel van de stikstofopname dekken.

Wat er niet is: gecontroleerd onderzoek dat aantoont wat het doseren van geconcentreerde aminozuren met groei en kleur doet. Het mechanisme is onderbouwd, het effect van de flesjes niet. Wij zeggen dat liever eerlijk dan dat we een belofte doen die we niet kunnen onderbouwen.

Als je doseert: houd je aan de opgegeven hoeveelheid. Aminozuren zijn ook een koolstofbron en kunnen bacteriegroei aanjagen. Overdoseren is een bekende oorzaak van cyanobacterie-uitbraken.

Een te schone bak is ook een probleem

Het advies is de afgelopen jaren gedraaid. Waar vroeger werd gestreefd naar zo dicht mogelijk bij nul, is het inzicht nu dat koralen voedingsstoffen nodig hebben. Laag maar meetbaar is het uitgangspunt.

Zit je te laag, dan zie je dat aan je koralen: eerst pastelkleuren, dan verbleking, en bij aanhoudend tekort weefselverlies vanaf de basis. Ook dinoflagellaten krijgen juist een kans wanneer nitraat en fosfaat richting nul gaan, omdat hun concurrenten dan verhongeren.

Meet je nul, dan is meer voeren de meest natuurlijke oplossing. Doseren van nitraat of fosfaat kan ook, en is tegenwoordig een gangbare praktijk in plaats van een noodgreep.

Advies over je voerschema

Wat past hangt af van wat er in je bak zwemt en groeit, en van hoe je export is ingericht. Vertel ons wat je hebt, dan denken we mee. Diepvriesvoer haal je op bij ons in Boesingheliede, droogvoer en koraalvoer versturen we gewoon.